سنجش واندازه گيري وضع گياه به تعيين چگونگي رشد و ميوه دهي طبيعي گياه كمك مي كند. از سنجش سرعت رشد پنبه شاخصي از بُنيه گياه بدست مي آيد و معمولا" اين سنجش را بايستي از مرحله 8 تا 10 برگي آغاز نمود. بواسطه تغيير پذيري عمليات زراعي و نيمرخ رديف ها ، ارتفاع گياه را بايستي از محل برگهاي بذري (كوتيلدون) تا جوانه انتهائي ، نه از سطح زمين به بالا ، اندازه گيري نمود. كوتيلدون ها دو برگ بذري هستند كه اولين مرحله قابل مشاهده بعد از سبز شدن مي باشند. اين دو برگ بذري اتصال مستقيم با ساقه اصلي دارند و روبروي يكديگر واقع هستند. طبق توافق عمومي در مناطق كمربندي كشت پنبه در آمريكا ، گره محل اتصال دو برگ بذري را گره شماره صفر مي نامند. اولين برگ واقعي گره شماره يك است و بايستي در قسمت انتهائي بوته در مدت 7 تا 10 روز بعد از سبز شدن قابل رويت باشد. برگهاي ساقه اصلي بطور متوالي به فاصله زماني 3 روز (در شرايط سرد 4 روز ) ظاهر مي شوند. اين برگها بطور تكي در هر يك گره بوجود مي آيند و سطح ساقه بين هر يك برگ يا گره ميانگره ناميده مي شود. شاخه هاي ميوه ده معمولا" از گره پنجم تا هفتم از يكي از دو جوانه ريز واقع در محور برگ يا نقطه اي كه در آن برگ به ساقه اصلي وصل است شروع به نمو مي كنند . شاخه هاي ميوه غنچه يا جوانه ميوه را به فاصله زماني 6 روز ( در شرايط تنش امكان دارد فاصله زماني 7 تا 9 روز باشد ) كه شامل برگ مي باشد توليد مي كنند . برگ همراه غنچه منبع عمده مواد فتوسنتزي براي آن است، كه بعد از حدود 21 روز غنچه تبديل به گل مي شود، و پس از تشكيل قوزه ونمو آن در مدت 6 هفته بعد از گل دهي قوزه مي رسد. شاخه هاي رويشي ( معمولا" به تعداد 2 يا 3 عدد) از گره ها يا برگهاي اصلي زير اولين شاخه ميوه ده و گاهي از دومين جوانه نزديك به شاخه ميوه ده در صورت آسيب ديدن شاخه ميوه ده بوجود مي آيند. هدف نگهداري 80 درصد غنچه هادر اولين شاخه هاي ميوه ده در اوايل مرحله گلدهي مي باشد.
|